Thành viên Tập đoàn Tomita · Thành lập năm 1911 tại Tokyo, Nhật Bản9.899 sản phẩm · 656 hãng · cập nhật 20/11Hà Nội · TP. Hồ Chí Minh|Zalo 0989 284 946|[email protected]|English
Yêu cầu báo giá
Dịch vụ kỹ thuật cho nhà máy · 8 phút đọc

Va chạm robot FANUC: cài Collision Guard, xử lý SRVO-050 và báo nhầm do tải trọng

0 lượt xem

Trả lời nhanh: va chạm robot FANUC được phát hiện bằng chức năng Collision Guard (phát hiện va chạm độ nhạy cao): robot tính lực phải có khi chạy theo tải trọng bạn đã cài, thấy lực thật lệch quá ngưỡng thì báo SRVO-050 Collision Detect alarm và dừng êm. Vì chức năng dựa vào tải trọng nên cài sai khối lượng hoặc trọng tâm sẽ báo nhầm hoặc không báo khi có va thật. Sau va chạm thật, phải kiểm tra TCP, vị trí mastering và cơ khí trước khi chạy lại. Bài này theo tài liệu R-30iB Optional Function của FANUC.

Lộ trình đọc · Bài 27/30Robot FANUC: lập trình, vận hành, bảo dưỡng và sửa lỗiPhần 3: Bảo dưỡng và sửa lỗi robot FANUC
Robot FANUC M-10iD cỡ vừa, loại robot dùng chức năng phát hiện va chạm độ nhạy cao Collision Guard

Collision Guard hoạt động ra sao

Tài liệu FANUC mô tả chức năng này như sau: khi phát hiện robot va vào vật, nó báo lỗi và dừng robot nhanh bằng cách giảm tốc sao cho cú sốc lên robot nhỏ nhất. Độ nhạy đã được FANUC chỉnh sẵn cho từng loại robot nên thông thường không cần chỉnh. Chức năng bật sẵn ngay từ khi cấp nguồn tủ, và độ nhạy tự động tăng khi dạy điểm (teach) để bảo vệ người dạy.

Nguyên lý đơn giản: robot biết khối lượng và trọng tâm của đầu kẹp cùng chi tiết bạn khai, từ đó tính ra mô-men phải có ở từng trục. Nếu mô-men thực đo từ dòng servo lớn hơn hẳn, nghĩa là có một lực lạ tác động, và robot coi đó là va chạm. Hiểu điều này giải thích vì sao tải trọng cài sai là thủ phạm số một của báo va chạm nhầm.

Không phải model nào cũng hỗ trợ bản độ nhạy cao. Tài liệu ghi nếu nhóm robot không hỗ trợ thì không vào được màn hình Collision Guard Setup, và có cảnh báo kiểu MOTN-404 (Group # does not support HSCD). Đời tủ cũ hoặc robot cũ có thể chỉ có chức năng va chạm cơ bản.

Cần phân biệt rõ hai việc hay bị nhập làm một. Phát hiện va chạm là bảo vệ robot và dụng cụ: nó dừng sau khi đã có lực lạ. Nó không báo trước và không bảo vệ người đứng trong vùng làm việc. Nếu cell có người vào thao tác, an toàn phải dựa vào rào chắn, cảm biến vùng, mạch dừng khẩn hoặc chức năng an toàn kép (xem DCS an toàn robot FANUC). Trong thực tế xưởng, nhiều sự cố xảy ra vì người vận hành tin rằng "robot có báo va chạm là đủ an toàn".

Robot FANUC M-10iD, robot 6 trục cỡ vừa thường dùng gắp thả và cấp phôi, có chức năng phát hiện va chạm
Robot 6 trục cỡ vừa như M-10iD: đầu kẹp càng nặng thì càng cần cài tải trọng đúng để Collision Guard hoạt động chính xác.

Cài độ nhạy phát hiện va chạm robot: màn hình Coll Guard

Tài liệu có một khuyến cáo rất đáng nhớ: hạ độ nhạy dưới 100 làm chức năng kém hiệu quả, nên cố gắng không hạ, và nếu bắt buộc phải hạ thì phải rất cẩn thận. Nếu robot liên tục chịu lực lớn tới mức gần ngưỡng va chạm thì chi tiết cơ khí bị căng, tuổi thọ robot giảm; tốt hơn là sửa chương trình để giảm lực thay vì chỉnh độ nhạy.

Nên bật ngõ ra Collision Guard Error để PLC của cell biết robot dừng vì va chạm, thay vì chỉ biết "robot dừng".

Các mục trên màn hình Collision Guard Setup (R-30iB)
MụcMặc địnhÝ nghĩa
Sensitivity100%Độ nhạy từ 1% đến 200%. Thấp hơn là kém nhạy, cao hơn là nhạy hơn và phản ứng nhanh hơn
Sensitivity Def. Reg.R[0]Thanh ghi dùng với lệnh COL GUARD ADJUST để đổi độ nhạy trong chương trình; 0 là không dùng
Collision Guard ErrorDO[0]Đầu ra số bật lên khi có lỗi phát hiện va chạm; 0 là không dùng
Col. Guard enabledDO[0]Đầu ra số bật khi chức năng đang được bật qua màn hình này; 0 là không dùng

Lệnh COL DETECT ON/OFF và COL GUARD ADJUST trong chương trình TP

Cảnh báo của tài liệu: khi tắt, cả chức năng độ nhạy cao lẫn chức năng va chạm cơ bản đều bị tắt. Vì vậy chỉ tắt đoạn ngắn nhất có thể. Các lệnh chỉ áp dụng cho nhóm chuyển động có trong group mask của chương trình gọi chúng. Lệnh COL GUARD ADJUST đổi độ nhạy tạm thời, ghi đè giá trị trong màn hình Setup: dùng không đối số (lấy theo thanh ghi đã khai), một đối số trực tiếp, hoặc gián tiếp qua thanh ghi.

Robot FANUC M-10iD cỡ vừa, loại robot dùng chức năng phát hiện va chạm độ nhạy cao Collision Guard
Robot so sánh lực thật với lực tính từ tải trọng đã cài; lệch vượt ngưỡng độ nhạy thì báo SRVO-050 và dừng êm. Cài sai tải trọng làm ngưỡng này sai theo.
Ví dụ tắt Collision Guard cho một đoạn đường (ví dụ minh họa – chạy thử ở tốc độ thấp trước)
Dòng TPGiải thích
10: J P[1] 100% FINEVề điểm bắt đầu
11: COL DETECT OFFTắt phát hiện va chạm
12: L P[2] 2000mm/sec CNT100Đoạn chuyển động cần tắt
13: L P[3] 2000mm/sec CNT100Đoạn chuyển động cần tắt
14: L P[4] 2000mm/sec CNT100Đoạn chuyển động cần tắt
15: COL DETECT ONBật lại ngay sau đoạn đó
16: J P[2] 50% FINETiếp tục chương trình

Báo va chạm nhầm: nguyên nhân do tải trọng, TCP và cơ khí

Về tải trọng, tài liệu có chức năng Payload Setting Confirm: vào MENU, SYSTEM, F1 [TYPE], chọn PayLoadCheck. Màn hình này cho phép kiểm tra cài đặt bằng phím PLSET (robot tự chạy nhẹ trục J4, J5, J6, khoảng 30 giây) và phép thử quá tải OVLD. Ngưỡng coi là cài đặt đúng theo tài liệu là sai lệch dưới 10%. Ngoài ra còn chức năng Load Estimation (ước lượng tải), cần gói tùy chọn Collision Detection độ nhạy cao và model được hỗ trợ.

  • Tải trọng (payload) và armload: khối lượng, tọa độ trọng tâm X, Y, Z, quán tính của đầu kẹp và chi tiết đã đúng chưa? Có thay đầu kẹp, thêm cảm biến, cáp, ống khí mà chưa cập nhật không? Xem cài đặt tải trọng robot FANUC.
  • Lịch tải: chương trình có đang dùng đúng số payload schedule không (có 10 schedule)? Chạy kẹp chi tiết nặng mà vẫn dùng schedule của đầu kẹp rỗng là lỗi rất hay gặp.
  • Cơ khí: robot mới bảo dưỡng, bơm mỡ, đầu dây bị kẹt hay ma sát tăng ở một trục (bôi mỡ xong, trời lạnh, hộp số mới) cũng có thể làm mô-men tăng.
  • Chuyển động: tăng tốc rất cao ở tư thế duỗi xa, tư thế gần kỳ dị (singularity).
  • Vật cản thật nhẹ như dây điện kéo, ống khí vướng, đồ gá lệch vài mm.

Xử lý sau khi va chạm thật: kiểm tra những gì trước khi chạy lại

Va chạm thật là chuyện khác. Khi robot đã đập vào đồ gá hoặc chi tiết, đừng chỉ reset rồi chạy. Một trình tự an toàn:

  • Dừng và an toàn: giữ robot ở trạng thái dừng, cấm người vào vùng, bấm dừng khẩn nếu cần. Nếu phải nhả phanh để đẩy tay robot ra khỏi vật kẹt thì dùng bộ nhả phanh đúng cách và có người đỡ cánh tay.
  • Kiểm tra bằng mắt: đầu kẹp, mặt bích, cáp, ống khí, nắp che. Tìm vết nứt, bu lông lỏng, vết dầu rỉ ở hộp số.
  • Kiểm tra TCP: đặt đầu kẹp vào một điểm chuẩn (mũi nhọn cố định) rồi xoay quanh tâm, xem điểm có lệch không. Nếu lệch, dạy lại tool frame. Xem user frame, tool frame.
  • Kiểm tra mastering: nếu va mạnh, vị trí gốc có thể dịch. So sánh vài điểm chuẩn với trước đây; sai thì mastering lại.
  • Chạy thử chậm (override thấp) toàn chương trình, theo dõi tiếng ồn và độ rung trước khi tăng tốc.

Lưu ý kỹ thuật: Va chạm mạnh có thể làm hỏng hộp số hoặc motor mà chưa báo lỗi ngay. Nếu thấy tiếng lạ, rung hoặc nhiệt tăng sau va chạm, dừng robot và kiểm tra cơ khí. Mọi thao tác trong vùng làm việc phải khóa nguồn (LOTO).

Khuyến nghị cài đặt va chạm cho từng loại cell

Cell gắp thả, cấp phôi máy CNC: giữ độ nhạy 100%, khai đủ payload và armload, bật ngõ ra Collision Guard Error về PLC. Nếu đầu kẹp có hai trạng thái (kẹp phôi và rỗng) hãy dùng hai schedule và chuyển bằng lệnh PAYLOAD trong chương trình.

Cell có đoạn chủ ý tiếp xúc (ép, đẩy, chèn): dùng COL DETECT OFF cho đoạn ngắn nhất hoặc COL GUARD ADJUST, đừng hạ độ nhạy toàn cục. Cân nhắc cảm biến lực nếu thao tác cần kiểm soát lực chính xác.

Robot cộng tác: là một nhóm riêng với chức năng dừng khi tiếp xúc, thiết lập an toàn khác; xem robot cộng tác FANUC CRX. Không dùng bài này thay cho đánh giá an toàn cộng tác.

Với cell mới, có thể mô phỏng trước bằng ROBOGUIDE để tránh vùng chạy sát đồ gá.

Vietnam Tomita hỗ trợ xử lý va chạm robot FANUC như thế nào

Vietnam Tomita hỗ trợ kiểm tra cài đặt tải trọng, Collision Guard, TCP và mastering sau va chạm cho robot FANUC. Để khảo sát nhanh, hãy gửi: model robot và đời tủ, mã lỗi kèm số trục, ảnh đầu kẹp và chi tiết gắp, khối lượng ước tính, và chương trình đang chạy.

Bạn có thể gửi yêu cầu hoặc liên hệ. Chi phí theo báo giá thực tế.

Câu hỏi thường gặp

SRVO-050 là lỗi gì?

Là Collision Detect alarm: robot phát hiện lực tác động lệch so với giá trị tính theo tải trọng đã cài và dừng. Có thể là va chạm thật hoặc báo nhầm do cài sai tải trọng, TCP hay cơ khí.

Độ nhạy Collision Guard chỉnh trong khoảng nào?

Theo tài liệu R-30iB: từ 1% đến 200%, mặc định 100%. Thấp là kém nhạy, cao là nhạy hơn. Hạ dưới 100 làm chức năng kém hiệu quả, chỉ hạ khi thật cần.

Robot báo va chạm mà không thấy va vào gì thì sao?

Kiểm tra tải trọng (khối lượng, trọng tâm, quán tính), schedule đang dùng, armload, tình trạng cơ khí sau bảo dưỡng và tư thế chạy. Đừng vội hạ độ nhạy.

Có tắt hẳn phát hiện va chạm được không?

Tài liệu ghi không thể tắt thường xuyên. Chỉ tắt tạm bằng COL DETECT OFF trong chương trình; chương trình kết thúc thì tự bật lại. Nên tắt đoạn ngắn nhất.

Sau va chạm có cần mastering lại không?

Không phải lần nào, nhưng nếu va mạnh hoặc điểm chuẩn lệch thì có. Luôn kiểm tra TCP và so sánh điểm chuẩn trước khi chạy lại.

Phát hiện va chạm có thay được rào an toàn không?

Không. Đây là chức năng bảo vệ robot và dụng cụ, không phải thiết bị an toàn cho người. An toàn người phải dựa trên rào, cảm biến và mạch an toàn của cell.

Cần dịch vụ kỹ thuật cho nhà máy?Vietnam Tomita nhận bảo dưỡng, sửa chữa, cân chỉnh máy, thiết kế điện – cơ khí và hiệu chuẩn thiết bị đo — gửi mô tả thiết bị, tình trạng hoặc yêu cầu, kỹ sư sẽ liên hệ khảo sát và báo giá.
Yêu cầu dịch vụHỏi nhanh qua Zalo
Lộ trình đọc · 30 bài, từ cơ bản đến chuyên sâu

Robot FANUC: lập trình, vận hành, bảo dưỡng và sửa lỗi

Chọn robot FANUC, teach pendant, lập trình TP, frame, thanh ghi, I/O, kết nối PLC, iRVision, DCS, mastering, thay pin – thay mỡ, mã lỗi SRVO và bảo dưỡng tủ R-30iB Plus – kiến thức thực tế cho kỹ sư, kỹ thuật viên nhà máy.

Đọc tiếp · Bài 28/30Lỗi dừng khẩn robot FANUC: SRVO-001, 002, 003, 004, 007 và cách đọc mạch an toàn

Sản phẩm nhắc đến trong bài

Xem các dịch vụ kỹ thuật →

Robot đa dụng FANUC M-10iD – 4 model tải 8 đến 16 kg, tầm với đến 2.032 mm, 6 trục độ lặp lại ±0,02–0,03 mmM-10iD/16S (M-10/16-11D), M-10iD/12 (M-10/12-14D), M-10iD/10L (M-10/10-16D), M-10iD/8L (M-10/8-20D)

Robot đa dụng FANUC M-10iD – 4 model tải 8 đến 16 kg, tầm với đến 2.032 mm, 6 trục độ lặp lại ±0,02–0,03 mm

Dòng M-10iD gồm 4 model 6 trục: /16-11D (16 kg, tầm với 1.103 mm), /12-14D (12 kg, 1.441 mm), /10-16D (10 kg, 1.636 mm) và /8-20D (8 kg, 2.032 mm). Độ lặp lại ±0,02 mm đến ±0,03 mm, khối lượng 145–180 kg, lắp sàn, treo ngược hoặc nghiêng, dùng R-50iA / R-50iA Mate.

Robot đa dụng FANUC M-20iD – tải 12 đến 35 kg, tầm với đến 2.272 mm, nặng 250 kgM-20iD/25 (M-20/25-18D), M-20iD/35 (M-20/35-18D), M-20iD/12L (M-20/12-23D)

Robot đa dụng FANUC M-20iD – tải 12 đến 35 kg, tầm với đến 2.272 mm, nặng 250 kg

M-20iD là robot 6 trục cỡ vừa của FANUC: /25-18D (25 kg, tầm với 1.831 mm), /35-18D (35 kg, 1.831 mm) và /12-23D (12 kg, 2.272 mm tầm xa). Độ lặp lại ±0,02 mm đến ±0,03 mm, khối lượng khoảng 250 kg, lắp sàn, treo ngược hoặc nghiêng.

Robot FANUC LR Mate 10-11A, 25-19A, 35-14A – tải 10 đến 35 kg trong khung robot nhỏ, độ lặp lại ±0,01–0,02 mmLR Mate/10-11A, /25-19A, /35-14A (và biến thể Food/Clean)

Robot FANUC LR Mate 10-11A, 25-19A, 35-14A – tải 10 đến 35 kg trong khung robot nhỏ, độ lặp lại ±0,01–0,02 mm

Ba model LR Mate tải lớn của FANUC: /10-11A (10 kg, tầm với 1.101 mm, 46 kg), /25-19A (25 kg, 1.853 mm, 210 kg) và /35-14A (35 kg, 1.445 mm, 205 kg). Độ lặp lại ±0,01 mm (10-11A) và ±0,02 mm (25-19A, 35-14A); có bản Food/Clean cho 10-11A và 25-19A.

Phần mềm mô phỏng robot FANUC ROBOGUIDE – dựng layout từ CAD, lập trình trực quan, chạy thử ảoROBOGUIDE

Phần mềm mô phỏng robot FANUC ROBOGUIDE – dựng layout từ CAD, lập trình trực quan, chạy thử ảo

ROBOGUIDE là phần mềm trên PC giúp mô phỏng và trực quan hóa hệ thống robot, rút ngắn mạnh thời gian khởi động. Đọc file CAD để dựng layout, lập trình robot bằng giao diện đồ họa, kiểm tra bằng VR, có chức năng ước tính để tối ưu chuyển động và tiết kiệm năng lượng.

Bài kiến thức liên quan

Động cơ bước mất bước: nguyên nhân và cách khắc phục
Kiến thức · Dịch vụ kỹ thuật

Động cơ bước mất bước: nguyên nhân và cách khắc phục

Trả lời nhanh: động cơ bước mất bước khi mô-men động cơ ở tốc độ đó nhỏ hơn mô-men cần để kéo tải và tăng tốc, nên rotor “trượt” khỏi từ trường của driver mà PLC không…

Đọc bài · 11 phút 0
Tính chọn động cơ servo cho vít me bi: mô-men, quán tính, tốc độ
Kiến thức · Dịch vụ kỹ thuật

Tính chọn động cơ servo cho vít me bi: mô-men, quán tính, tốc độ

Trả lời nhanh: tính chọn động cơ servo gồm bốn việc: tính tốc độ cần thiết, tính mô-men đỉnh lúc tăng tốc, tính mô-men hiệu dụng cả chu kỳ, rồi so quán tính tải với…

Đọc bài · 13 phút 0
Relay bán dẫn SSR: chọn dòng, tải điện trở/cảm và tản nhiệt
Kiến thức · Dịch vụ kỹ thuật

Relay bán dẫn SSR: chọn dòng, tải điện trở/cảm và tản nhiệt

Trả lời nhanh: relay bán dẫn SSR (solid state relay) đóng cắt tải bằng linh kiện bán dẫn, không có tiếp điểm cơ khí, nên đóng cắt nhanh, không mòn và hợp với điều khiển…

Đọc bài · 13 phút 0
Servo mất gốc: nguyên nhân do pin encoder tuyệt đối và cách lập lại gốc
Kiến thức · Dịch vụ kỹ thuật

Servo mất gốc: nguyên nhân do pin encoder tuyệt đối và cách lập lại gốc

Trả lời nhanh: servo mất gốc xảy ra khi driver mất số vòng quay mà encoder tuyệt đối đang nhớ, thường vì pin hết, pin bị rút hoặc cáp pin đứt khi driver tắt nguồn. Máy…

Đọc bài · 12 phút 0
Lỗi encoder servo: nguyên nhân thường gặp và cách xử lý
Kiến thức · Dịch vụ kỹ thuật

Lỗi encoder servo: nguyên nhân thường gặp và cách xử lý

Trả lời nhanh: lỗi encoder servo thường do cáp encoder (đứt ngầm, chập, đầu nối lỏng hoặc dính dầu), nhiễu (vỏ chống nhiễu không nối đất), pin encoder tuyệt đối yếu…

Đọc bài · 11 phút 0
Servo báo quá tải: nguyên nhân cơ khí, chọn công suất và gain
Kiến thức · Dịch vụ kỹ thuật

Servo báo quá tải: nguyên nhân cơ khí, chọn công suất và gain

Trả lời nhanh: khi servo báo quá tải, nguyên nhân thường nằm ở máy chứ không phải ở servo: cơ khí chạy nặng (vít me, thanh trượt kẹt, thiếu mỡ), phanh điện từ chưa nhả…

Đọc bài · 11 phút 0

Triển khai tại nhà máy cùng Tomita

Kỹ sư Tomita khảo sát tại chỗ – lập phương án – thi công – bàn giao theo đúng quy trình an toàn của nhà máy FDI; một đầu mối cho cả thiết bị chính hãng lẫn phần tích hợp.
MODULE 01 · TỰ ĐỘNG HÓARobot cấp phôi – Retrofit

Tích hợp thiết bị vào dây chuyền, thay PLC – servo, lắp robot cho máy đang dùng.

MODULE 02 · KIỂM TRA THÔNG MINHCamera – đo tự động

Kiểm tra lắp đúng, phát hiện lỗi sớm, hiệu chuẩn và thu thập dữ liệu máy.

Cần báo giá Dịch vụ kỹ thuật?

Gửi danh sách mã hàng, chúng tôi phản hồi trong ngày làm việc.

Yêu cầu báo giá