Thành viên Tập đoàn Tomita · Thành lập năm 1911 tại Tokyo, Nhật Bản9.899 sản phẩm · 656 hãng · cập nhật 20/11Hà Nội · TP. Hồ Chí Minh|Zalo 0989 284 946|[email protected]|English
Yêu cầu báo giá
Dịch vụ kỹ thuật cho nhà máy · 9 phút đọc

Mastering robot FANUC: khi nào mất master, zero position, quick mastering và single axis

0 lượt xem

Trả lời nhanh: mastering robot FANUC là việc cho bộ điều khiển biết lại vị trí thật của từng trục so với bộ đếm của encoder, và cần làm khi mất dữ liệu master do hết pin, thay encoder, thay motor hoặc hộp giảm tốc. Có năm cách: fixture position (chỉ làm ở nhà máy hãng), zero position (đưa các trục về dấu 0), quick mastering (khôi phục từ vị trí tham chiếu đã lưu), single axis (từng trục) và nhập số liệu master. Vào bằng MENUS, SYSTEM, TYPE, Master/Cal. Chọn sai phương pháp, robot đúng sai vài độ và các điểm đã dạy đều lệch.

Lộ trình đọc · Bài 21/30Robot FANUC: lập trình, vận hành, bảo dưỡng và sửa lỗiPhần 3: Bảo dưỡng và sửa lỗi robot FANUC
Chọn phương pháp mastering theo hoàn cảnh: quick master, zero position, single axis và kiểm tra lại

Mastering robot FANUC là gì và vì sao quan trọng

Encoder của robot FANUC là loại tuyệt đối nhưng "nhớ" vị trí nhờ pin. Bộ điều khiển lưu một dữ liệu master cho từng trục, là con số nói rằng "khi encoder đếm giá trị này thì trục đang ở góc 0". Có dữ liệu này, robot mới biết khớp đang ở đâu, và các điểm bạn đã dạy mới đúng chỗ.

Nếu dữ liệu master bị sai, robot vẫn chạy nhưng đến sai vị trí, đôi khi lệch vài độ. Hậu quả có thể là va chạm, hỏng kẹp hoặc phôi. Vì vậy mastering không phải việc làm cho vui: làm khi thật cần, và làm đúng cách.

Khi dữ liệu master mất, robot thường báo lỗi ngay. Nguyên nhân hay gặp nhất là hết pin encoder (xem thay pin encoder robot FANUC), tiếp theo là thay motor, encoder (pulsecoder), cáp encoder hoặc hộp giảm tốc, và thay bo mạch hoặc mất dữ liệu bộ nhớ. Thay motor và encoder xem thêm thay motor và encoder robot FANUC.

Robot FANUC LR Mate
Robot FANUC LR Mate: mỗi trục có dấu zero và dữ liệu master riêng để robot biết vị trí thật

Khi nào robot mất master và các cảnh báo đi kèm

Cảnh báo hay gặp nhất là SRVO-062 BZAL: pin sao lưu cạn nên dữ liệu vị trí mất. Theo tài liệu cơ khí của FANUC (dòng ARC Mate 100iBe), cách xử lý là vào màn hình Master/Cal, nhấn F3 [RES_PCA], sau đó F4 [YES], rồi tắt bật nguồn bộ điều khiển. Nguyên nhân là pin yếu hoặc cáp pulsecoder lỗi, nên cần thay pin hoặc cáp trước khi tiếp tục. Ngoài ra còn cảnh báo pin thấp BLAL cho biết pin sắp cạn: thấy là thay ngay, đừng đợi.

Sau khi tắt bật nguồn, có thể gặp SRVO-075 Pulse not established: bộ điều khiển chưa thiết lập được vị trí xung. Theo tài liệu, di chuyển trục bị báo theo một chiều bất kỳ cho tới khi lỗi hết khi nhấn RESET. Nhóm lỗi encoder đầy đủ xem lỗi pulsecoder encoder robot FANUC SRVO-062 đến SRVO-068.

Đừng vội mastering ngay khi thấy cảnh báo. Trước tiên xem pin, cáp, giắc; nếu pin còn tốt và chỉ là mất dữ liệu tạm thì dùng quick mastering; nếu đã thay linh kiện thì chọn phương pháp theo bảng dưới. Có bản sao lưu dữ liệu master từ trước sẽ tiết kiệm rất nhiều thời gian (sao lưu robot FANUC).

Chọn phương pháp mastering robot FANUC: bảng so sánh

Tài liệu cơ khí của FANUC nêu năm phương pháp (Mastering Methods). Bảng sau gom lại theo hoàn cảnh dùng. Thứ tự nên thử là từ cách nhẹ nhất đến cách nặng nhất.

Chọn phương pháp mastering theo hoàn cảnh: quick master, zero position, single axis và kiểm tra lại
Chọn phương pháp mastering theo hoàn cảnh, rồi luôn kiểm tra lại bằng các điểm chuẩn
Năm phương pháp mastering robot FANUC
Phương phápDùng khiĐiều kiện, lưu ý
Quick masterMất dữ liệu do pin hay lỗi nguồn, cơ khí còn nguyênCần đã đặt vị trí tham chiếu quick master từ trước; không dùng được sau khi thay pulsecoder hoặc khi đã mất dữ liệu master
Zero position masterKhông còn dữ liệu nào, hoặc thay nhiều linh kiệnĐưa từng trục về dấu 0 (dấu mắt), độ chính xác tùy mắt nhìn và người làm
Single axis masterThay motor hoặc hộp giảm tốc của một trụcLàm từng trục; có thể cần chỉnh lại điểm liên quan
Nhập số liệu masterCó sẵn số liệu master từ trướcNhập trong biến hệ thống rồi chạy Calibrate
Fixture position masterChỉ làm ở nhà máy hãngDùng đồ gá chuyên dụng

Zero position mastering: đưa các trục về dấu 0

Zero position mastering dùng khi không còn dữ liệu nào. Mỗi trục có dấu zero (witness mark) trên thân robot. Bạn dùng jog đưa từng trục sao cho hai vạch trùng nhau, hoặc đặt chốt, rồi bảo bộ điều khiển "đây là vị trí 0".

Trình tự chung: đặt $MASTER_ENB, vào Master/Cal; đưa robot về tư thế 0 của tất cả trục; chọn ZERO POSITION MASTER, xác nhận bằng F4 [YES]; sau đó chọn CALIBRATE và xác nhận; cuối cùng nhấn F5 [DONE]. Làm theo manual vì thao tác nhấn phím có thể khác tùy đời.

Điểm yếu của phương pháp này là độ chính xác phụ thuộc mắt người: lệch một vạch có thể sai vài phần mười độ, và ở tầm với dài, sai vài milimét ở đầu công cụ. Ví dụ giả định: sai 0,1 độ ở một khớp cách đầu công cụ 1 mét ứng với khoảng 1,7 mm. Vì vậy sau zero position mastering, các điểm cần chính xác thường phải chỉnh lại.

Quick mastering: nhanh nhất, nhưng phải chuẩn bị từ trước

Quick mastering khôi phục dữ liệu master từ một vị trí tham chiếu (quick master reference) đã lưu từ lúc robot còn chuẩn. Bạn đặt tham chiếu một lần bằng mục SET QUICK MASTER REF ngay sau khi nghiệm thu hoặc sau khi master tốt. Sau này khi mất dữ liệu, đưa robot về đúng vị trí tham chiếu đó, chọn QUICK MASTER, rồi CALIBRATE.

Ưu điểm: nhanh, giữ nguyên độ chính xác của bản master gốc nên các điểm đã dạy hầu như không lệch. Hạn chế: không dùng được sau khi thay pulsecoder hoặc khi đã mất sạch dữ liệu master, theo tài liệu FANUC. Nghĩa là nó chỉ có ích nếu bạn đã chuẩn bị trước khi có sự cố.

Lời khuyên: ngay hôm nghiệm thu robot, hãy đặt quick master reference, chụp ảnh dấu zero, và sao lưu. Thêm ba phút hôm nay tiết kiệm cả ngày hôm sau.

Single axis và nhập số liệu master

Single axis master dùng khi chỉ thay motor hoặc hộp giảm tốc của một trục. Bạn master riêng trục đó, các trục còn lại giữ nguyên. Thường cần đưa trục về vị trí 0 hoặc vị trí chuẩn trong khi các trục khác đã đúng. Điểm cần chú ý: các điểm dạy phụ thuộc trục vừa thay có thể cần chỉnh.

Nhập số liệu master dùng khi bạn có số liệu từ trước (từ phiếu của hãng hoặc từ lần master tốt). Theo tài liệu, bạn nhập giá trị bộ đếm master trong biến hệ thống $DMR_GRP, trường $MASTER_COUN, đặt $MASTER_DONE thành TRUE rồi chạy CALIBRATE. Vì nhập tay dễ sai số, hãy kiểm tra từng số trước khi xác nhận.

Trước khi chọn single axis cho một trục bị mất master do pin, hãy hỏi: các trục khác có còn chuẩn không? Nếu cả bộ nhớ mất thì single axis không đủ, cần zero position.

Kiểm tra sau mastering và những sai lầm hay gặp

Sau khi master xong, đừng cho chạy sản xuất ngay. Hãy kiểm tra bằng điểm chuẩn: đưa robot tới các điểm có sẵn (điểm chờ, điểm gắp quan trọng) ở tốc độ thấp và so với vị trí thật. Đối chiếu với dấu zero khi đưa về tư thế 0. Nếu có điểm lệch, chỉnh lại và sao lưu bản mới.

Sai lầm khi mastering và cách tránh
Sai lầmHậu quảCách tránh
Master khi chưa sao lưu dữ liệu cũKhông quay lại được nếu saiSao lưu dữ liệu master trước
Chọn zero position khi quick master dùng đượcMất độ chính xác, phải dạy lại điểmThử quick master trước khi bỏ qua
Master khi pin vẫn yếuMất master lần nữa sau vài ngàyThay pin và kiểm tra cáp trước
Chạy tự động ngay sau masterVa chạm nếu sai lệchChạy kiểm tra tốc độ thấp trước
Không ghi lại ngày và người làmKhông truy được nguyên nhân khi lệchGhi biên bản, chụp ảnh dấu zero

Vietnam Tomita hỗ trợ mastering và sửa lỗi encoder robot FANUC thế nào

Vietnam Tomita hỗ trợ chẩn đoán lỗi pin và encoder, thực hiện mastering sau khi thay motor hoặc hộp giảm tốc, hướng dẫn đặt quick master reference và đào tạo kỹ thuật viên. Để được hỗ trợ, hãy chuẩn bị: model robot, đời bộ điều khiển, mã cảnh báo trên màn hình, lịch sử thay pin hoặc linh kiện, và bản sao lưu gần nhất nếu có. Xem robot LR Mate; gửi yêu cầu hoặc liên hệ.

Câu hỏi thường gặp

Mastering robot FANUC là gì?

Là việc cho bộ điều khiển biết lại vị trí thật của từng trục so với bộ đếm encoder, tức là lưu dữ liệu master. Cần làm khi mất dữ liệu do hết pin hoặc thay motor, encoder, hộp giảm tốc.

Khi nào cần master lại robot?

Khi robot báo mất vị trí (như SRVO-062 BZAL), sau khi thay pulsecoder, motor hoặc hộp giảm tốc, hoặc khi dữ liệu bộ nhớ bị mất. Đừng master khi chưa cần, vì sai số mới có thể làm lệch các điểm đã dạy.

Quick master và zero position khác nhau thế nào?

Quick master khôi phục từ vị trí tham chiếu đã lưu từ trước, nhanh và giữ độ chính xác. Zero position đưa các trục về dấu 0 bằng mắt nên kém chính xác hơn, dùng khi không còn dữ liệu nào.

Vì sao không thấy màn hình Master/Cal?

Màn hình này chỉ hiện khi biến hệ thống $MASTER_ENB bằng 1 hoặc 2. Việc đổi biến này nên do người được đào tạo làm.

Master xong có phải dạy lại điểm không?

Với quick master đúng cách thì hầu như không. Với zero position hoặc single axis, các điểm cần độ chính xác cao thường phải kiểm tra và chỉnh lại.

Hết pin encoder, có mất master không?

Pin yếu báo trước bằng BLAL; nếu để cạn và tắt nguồn thì dữ liệu vị trí mất (SRVO-062 BZAL) và phải master lại. Thay pin khi robot còn điện sẽ tránh được việc này.

Có tự master được không hay phải gọi hãng?

Kỹ thuật viên được đào tạo có thể làm quick master hoặc zero position theo manual. Fixture position master thì chỉ làm ở nhà máy hãng với đồ gá chuyên dụng.

Cần dịch vụ kỹ thuật cho nhà máy?Vietnam Tomita nhận bảo dưỡng, sửa chữa, cân chỉnh máy, thiết kế điện – cơ khí và hiệu chuẩn thiết bị đo — gửi mô tả thiết bị, tình trạng hoặc yêu cầu, kỹ sư sẽ liên hệ khảo sát và báo giá.
Yêu cầu dịch vụHỏi nhanh qua Zalo
Lộ trình đọc · 30 bài, từ cơ bản đến chuyên sâu

Robot FANUC: lập trình, vận hành, bảo dưỡng và sửa lỗi

Chọn robot FANUC, teach pendant, lập trình TP, frame, thanh ghi, I/O, kết nối PLC, iRVision, DCS, mastering, thay pin – thay mỡ, mã lỗi SRVO và bảo dưỡng tủ R-30iB Plus – kiến thức thực tế cho kỹ sư, kỹ thuật viên nhà máy.

Đọc tiếp · Bài 22/30Thay pin robot FANUC: pin encoder, pin bộ nhớ và cách xử lý khi đã mất dữ liệu vị trí

Sản phẩm nhắc đến trong bài

Xem các dịch vụ kỹ thuật →

Robot FANUC LR Mate 10-11A, 25-19A, 35-14A – tải 10 đến 35 kg trong khung robot nhỏ, độ lặp lại ±0,01–0,02 mmLR Mate/10-11A, /25-19A, /35-14A (và biến thể Food/Clean)

Robot FANUC LR Mate 10-11A, 25-19A, 35-14A – tải 10 đến 35 kg trong khung robot nhỏ, độ lặp lại ±0,01–0,02 mm

Ba model LR Mate tải lớn của FANUC: /10-11A (10 kg, tầm với 1.101 mm, 46 kg), /25-19A (25 kg, 1.853 mm, 210 kg) và /35-14A (35 kg, 1.445 mm, 205 kg). Độ lặp lại ±0,01 mm (10-11A) và ±0,02 mm (25-19A, 35-14A); có bản Food/Clean cho 10-11A và 25-19A.

Robot nhỏ FANUC LR Mate 200iD – tải 4 đến 14 kg, độ lặp lại ±0,01 mm, có biến thể rửa, thực phẩm/phòng sạch và 5 trụcLR Mate/4-6D Entry, /4-6D, /7-7D, /14-7D, /7-9D, /14-9D, /7-7D Wash, /7-9D Food/Clean, /7-7D-5X

Robot nhỏ FANUC LR Mate 200iD – tải 4 đến 14 kg, độ lặp lại ±0,01 mm, có biến thể rửa, thực phẩm/phòng sạch và 5 trục

Dòng robot 6 trục nhỏ gọn LR Mate của FANUC cho tải 4 kg, 7 kg và 14 kg, tầm với 550 mm đến 911 mm, độ lặp lại ±0,01 mm. Khối lượng chỉ 20–27 kg, lắp sàn, treo ngược hoặc nghiêng. Có biến thể chịu rửa (Wash), thực phẩm/phòng sạch (Food/Clean) và 5 trục /7-7D-5X.

Robot đa dụng FANUC M-20iD – tải 12 đến 35 kg, tầm với đến 2.272 mm, nặng 250 kgM-20iD/25 (M-20/25-18D), M-20iD/35 (M-20/35-18D), M-20iD/12L (M-20/12-23D)

Robot đa dụng FANUC M-20iD – tải 12 đến 35 kg, tầm với đến 2.272 mm, nặng 250 kg

M-20iD là robot 6 trục cỡ vừa của FANUC: /25-18D (25 kg, tầm với 1.831 mm), /35-18D (35 kg, 1.831 mm) và /12-23D (12 kg, 2.272 mm tầm xa). Độ lặp lại ±0,02 mm đến ±0,03 mm, khối lượng khoảng 250 kg, lắp sàn, treo ngược hoặc nghiêng.

Bộ điều khiển robot FANUC R-30iB Plus – họ A-Cabinet, B-Cabinet, Mate, Mini, Compact và Paint, hơn 250 chức năng phần mềmR-30iB Plus (A-Cabinet, B-Cabinet, Mate, Mate Open-Air, Mini Plus, Compact Plus, Paint)

Bộ điều khiển robot FANUC R-30iB Plus – họ A-Cabinet, B-Cabinet, Mate, Mini, Compact và Paint, hơn 250 chức năng phần mềm

R-30iB Plus là họ bộ điều khiển robot hiệu năng cao của FANUC với hơn 250 chức năng phần mềm tích hợp, gồm thị giác, lực và kiểm tra giao thoa tiêu chuẩn. A-Cabinet nhỏ gọn 600 × 500 × 470 mm cho 2 trục phụ; Mini Plus 410 × 277 × 370 mm, 19 kg cho robot CRX; Compact Plus 440 × 85 × 260 mm cho SCARA.

Bài kiến thức liên quan

Động cơ bước mất bước: nguyên nhân và cách khắc phục
Kiến thức · Dịch vụ kỹ thuật

Động cơ bước mất bước: nguyên nhân và cách khắc phục

Trả lời nhanh: động cơ bước mất bước khi mô-men động cơ ở tốc độ đó nhỏ hơn mô-men cần để kéo tải và tăng tốc, nên rotor “trượt” khỏi từ trường của driver mà PLC không…

Đọc bài · 11 phút 0
Tính chọn động cơ servo cho vít me bi: mô-men, quán tính, tốc độ
Kiến thức · Dịch vụ kỹ thuật

Tính chọn động cơ servo cho vít me bi: mô-men, quán tính, tốc độ

Trả lời nhanh: tính chọn động cơ servo gồm bốn việc: tính tốc độ cần thiết, tính mô-men đỉnh lúc tăng tốc, tính mô-men hiệu dụng cả chu kỳ, rồi so quán tính tải với…

Đọc bài · 13 phút 0
Relay bán dẫn SSR: chọn dòng, tải điện trở/cảm và tản nhiệt
Kiến thức · Dịch vụ kỹ thuật

Relay bán dẫn SSR: chọn dòng, tải điện trở/cảm và tản nhiệt

Trả lời nhanh: relay bán dẫn SSR (solid state relay) đóng cắt tải bằng linh kiện bán dẫn, không có tiếp điểm cơ khí, nên đóng cắt nhanh, không mòn và hợp với điều khiển…

Đọc bài · 13 phút 0
Servo mất gốc: nguyên nhân do pin encoder tuyệt đối và cách lập lại gốc
Kiến thức · Dịch vụ kỹ thuật

Servo mất gốc: nguyên nhân do pin encoder tuyệt đối và cách lập lại gốc

Trả lời nhanh: servo mất gốc xảy ra khi driver mất số vòng quay mà encoder tuyệt đối đang nhớ, thường vì pin hết, pin bị rút hoặc cáp pin đứt khi driver tắt nguồn. Máy…

Đọc bài · 12 phút 0
Lỗi encoder servo: nguyên nhân thường gặp và cách xử lý
Kiến thức · Dịch vụ kỹ thuật

Lỗi encoder servo: nguyên nhân thường gặp và cách xử lý

Trả lời nhanh: lỗi encoder servo thường do cáp encoder (đứt ngầm, chập, đầu nối lỏng hoặc dính dầu), nhiễu (vỏ chống nhiễu không nối đất), pin encoder tuyệt đối yếu…

Đọc bài · 11 phút 0
Servo báo quá tải: nguyên nhân cơ khí, chọn công suất và gain
Kiến thức · Dịch vụ kỹ thuật

Servo báo quá tải: nguyên nhân cơ khí, chọn công suất và gain

Trả lời nhanh: khi servo báo quá tải, nguyên nhân thường nằm ở máy chứ không phải ở servo: cơ khí chạy nặng (vít me, thanh trượt kẹt, thiếu mỡ), phanh điện từ chưa nhả…

Đọc bài · 11 phút 0

Triển khai tại nhà máy cùng Tomita

Kỹ sư Tomita khảo sát tại chỗ – lập phương án – thi công – bàn giao theo đúng quy trình an toàn của nhà máy FDI; một đầu mối cho cả thiết bị chính hãng lẫn phần tích hợp.
MODULE 01 · TỰ ĐỘNG HÓARobot cấp phôi – Retrofit

Tích hợp thiết bị vào dây chuyền, thay PLC – servo, lắp robot cho máy đang dùng.

MODULE 02 · KIỂM TRA THÔNG MINHCamera – đo tự động

Kiểm tra lắp đúng, phát hiện lỗi sớm, hiệu chuẩn và thu thập dữ liệu máy.

Cần báo giá Dịch vụ kỹ thuật?

Gửi danh sách mã hàng, chúng tôi phản hồi trong ngày làm việc.

Yêu cầu báo giá